“Vaskekoner”, av Abram Arkhipov

To parti i Noreg stør tanken om borgarløn: mitt eige parti, og partiet Venstre. Felles for båe partia er det at tankane om borgarløn ikkje har vorte særleg konkretiserte, og at ordninga til ei viss grad berre har vorte skildra i litt svevande ordelag.

Det er ei utfordring både for MDG og for Venstre, og det burde kanskje vera interessant som ei problemstilling for både grønbloggarar som t.d. Jan Bojer Vindheim (som elles skriv mykje bra om Kurdistan) og for fleire liberale bloggarar enn dei som har gripe tak i spørsmålsstillinga.

Sjølv ser eg fleire gode argument for borgarlønn:

• Det vil vera eit effektivt tiltak i kampen mot fattigdom
• Det vil kunna gje eit mindre omfattande byråkrati
• Det vil kunna heilt eller delvis erstatta mange snevre støtteordningar, som t.d attføringspengar, arbeidsledighetstrygd, uføretrygd, barnetrygd, grunnstønad, studielån, studiestipend, kunstnarløn, landbrukstilskot, sosialhjelp, bustøtte osv.
• Det vil også fungera som ei erstatning av kontantstøtta, men likevel som ei ordning som gjer resultatet t.d. Filip Rygg i Bergen KrF etterlyser her: valfridom til å vera heime med born

Samstundes er det fleire spørsmål som det bør verta gjeve gode svar på:

• Korleis kan ei borgarlønordning utformast på ein slik måte at det samstundes løner seg å arbeida? Er til dømes Milton Friedman sitt framlegg om negativ inntektsbeskatning ein god metode?
• Korleis kan ei borgarlønordning bidra til at folk som i dag er uføretrygda i større grad får moglegheit til å delta produktivt i samfunnet (noko som på ingen måte treng å tyda 100% lønsarbeid), og til at fleire får moglegheit til å kjenna seg som bidragsytarar og aktive deltakarar i samfunnet?

Eg har ikkje desse svara, men eg etterlyser gjerne ein breiare politisk debatt om dette, både i Noreg og i den norske bloggosfæra. Her er difor ein liten lesepakke:

• Borgerlønn mot fattigdom, Aftenposten, 15. januar 2008
• Borgerlønn uten vilkår, Bergens Tidende, 20. desember 2007
• Basic Income Earth Network, ein internasjonal organisasjon som arbeider med ulike løysingar for borgarløn
• Namibians line up for free money, BBC, 28. mai 2008
• An income for all Canadians, Reginald Stackhouse i The Star, 17. februar 2008 (Stackhouse er tidlegare politikar for the Progressive Conservative Party)

Til slutt, dette handlar ikkje om borgarløn, men om ei ordning som kan seiast å ha visse fellestrekk. Her er hovudmålet økologisk utvikling, men med ein viss omfordeling som bonus.

• Ökobonus – neues Instrument für Klimaschutz und ökologische Gerechtigkeit, frå nettsida til den tyske, grøne parlamentarikaren Gerhard Schick

Til slutt mi utfordring til norske bloggarar, utforma som ei god gamaldags skulestil-oppgåve:

Kan og bør ei borgarlønordning innførast i Noreg? Kva argument taler for og mot dette? Grei ut og diskuter.